Dlaczego ciągle czujesz zmęczenie?
5 błędów, przez które nie potrafisz skutecznie odpocząć
- Czujesz, że żyjesz w ciągłym biegu i stale brakuje Ci energii?
- Jesteś wycieńczona, bo przez nadmiar zajęć nie masz kiedy odpocząć?
- Nawet kiedy znajdziesz chwilkę wolnego, to siadasz na kanapie, scrollujesz Instagrama i nadal czujesz się tak samo wyczerpana jak wcześniej?
- W nocy nawet śpisz, ale sen nie przynosi ukojenia, bo rano budzisz się nadal zmęczona?
Zastanawiasz się, co z Tobą nie tak, że nie potrafisz odpocząć, chociaż bardzo się starasz. Robisz wszystko, co możesz, ale po prostu nic nie działa. Szczerze mówiąc, nikt nas nie uczy sztuki skutecznego odpoczynku. Dostajemy rady, żeby odpocząć, kiedy jesteśmy zmęczone, ale to przecież nic nie wyjaśnia.
Może Ci się wydawać, że to jest wina nadmiaru codziennych obowiązków, ale nawet jeśli drastycznie zmniejszysz ilość zadań i wykreślisz z listy większość spraw, to i tak nie poczujesz ulgi, ponieważ prawdopodobnie popełniasz 5 podstawowych błędów dotyczących odpoczynku. Nie robisz tego ani celowo, ani świadomie – popełniasz je, ponieważ nikt Ci nie powiedział, że to uniemożliwia regenerację, ani jak to robić, żeby odpoczynek stał się możliwy.
Błąd 1: planujesz „nic”, jako formę odpoczynku
Kiedy odczuwasz potężne zmęczenie i uznajesz, że potrzebujesz odpocząć, Twoją pierwszą myślą jest najczęściej to, co wyeliminować.
Zakładasz:
„jestem zmęczona,
więc sobie poleżę i nie będę robić absolutnie nic”.
No nie.
To tak nie działa.
Nasz umysł nie funkcjonuje w kategoriach tego, czego ma nie być. Nie jest w stanie włączyć Ci funkcji odpoczywania, kiedy nie wie, co będziesz w tym temacie robić.
Może wydawać się to trochę niejasne, więc wyjaśnię na przykładzie:
Jeśli rano, przed pracą się ubierasz, to nie myślisz: „nie ubiorę tej sukienki, nie ubiorę tych butów, nie będę chodzić nago”. Gdyby tak było, nie byłabyś w stanie się ubrać, bo widziałabyś tylko rzeczy, których nie założysz. Żeby się ubrać, potrzebujesz myśleć o tym, co założysz.
Tak samo, żeby odpocząć, potrzebujesz najpierw zaplanować,a potem podjąć świadome, proaktywne działanie, a nie reaktywnie czekać, aż łaska regeneracji spłynie na Ciebie sama. Chodzi o to, żebyś dokładnie wiedziała, co konkretnie zrobisz, jakie działanie podejmiesz, żeby Twój umysł wiedział, co dokładnie ma Ci umożliwić.
Dodatkowo, jeśli pozostajesz z przekonaniem, że odpoczynek to nic-nie-robienie, a podświadomie równa się to dla Ciebie z lenistwem lub obijaniem się, to Twój umysł po prostu Ci na to nie pozwoli,bo będzie Cię chronić. Ochroni Cię przed tym, żebyś nie okazała się człowiekiem złym, leniwym, czy takim, który może być źle widziany w społeczeństwie, bo przecież osoby leniwe, które nic nie robią są wykluczane ze społeczeństwa.
Błąd 2: Wrzucasz zmęczenie do jednego worka, ignorując różne rodzaje zmęczenia
Możliwe, że zmęczenie to dla Ciebie jedna rzecz, jeden stan, w którym możesz się znaleźć. To takie myślenie zero-jedynkowe: albo jestem zmęczona, albo jestem wypoczęta. Tak samo, jeśli się wyczerpiesz, potrzebujesz odpocząć i ta regeneracja to też jest jedna rzecz, którą możesz zrobić.
Wracając do przykładu z ubraniem: tak jakbyś mogła być albo ubrana, albo nie. A przecież możesz być ubrana na niezliczoną ilość sposobów i każdy strój będzie odpowiedni na inną okazję.
Ze zmęczeniem i odpoczynkiem jest tak samo. To nie jedna rzecz, która się dzieje, czy jedno działanie, które się robi.
W rzeczywistości istniejesz na 6 obszarach życia: fizycznym, czuciowym, umysłowym, duchowym, energetycznym i relacyjnym. W każdym z nich jest wiele tematów i wątków, a co najważniejsze – każdy z tych aspektów może zmęczyć się na dwa sposoby:
- Zmęczenie czynne (aktywne) – pojawia się wtedy, kiedy danej jakości, czynności lub działania jest więcej, niż powinno być, chociaż jest ona dla nas naturalna i potrzebna
- Zmęczenie bierne – pojawia się wtedy, kiedy danej jakości, czynności lub działania jest mniej, niż powinno być.
Weźmy za przykład ciało i jego potrzebę ruchu:
Zmęczenie czynne (aktywne) pojawi się przy przeciążeniu, kiedy ruch trwał za długo i/lub był zbyt intensywny np. przez zbyt intensywny trening. W tym przypadku ciało potrzebuje tego, co pierwsze przychodzi nam na myśl, czyli leżenia, bezruchu. Na aktywne zmęczenie fizyczne nie pomoże rozwiązanie krzyżówki, bo to zupełnie inna para kaloszy.
Z kolei zmęczenie bierne pojawi się, kiedy ruchu Ci brakuje np. jeśli masz pracę biurową i przez 8 h musisz siedzieć. Do i z pracy musisz też jakoś docierać, więc jeszcze po godzinie w każdą stronę siedzisz w aucie. Wtedy ciało jest wyczerpane biernie, bo przez 10h zmusza się do bezruchu. Kładąc się po pracy na kanapie, tylko pogłębiasz problem wyczerpania i w ogóle nie dajesz ciału odpocząć. Na fizyczne zmęczenie bierne nie zadziała ani leżenie, ani dobry obiad, ani przyjacielska rozmowa.
Sednem tutaj jest rozróżnienie i dopasowanie formy odpoczynku do swojego aktualnego rodzaju zmęczenia. Tylko wtedy, kiedy będziesz potrafiła odpowiednio zareagować, będziesz w stanie efektywnie odpocząć, a Twoja regeneracja będzie przynosić spodziewany skutek.

Podstawowe elementy 6 obszarów życia, mnogość rodzajów zmęczenia i formy odpoczynku
Błąd 3: Odkładasz odpoczynek i regenerację dopiero na urlop
Mamy w swoim kalendarzu konkretne terminy, które w naszym przekonaniu powinny przynieść ukojenie:
- urlop,
- weekend,
- wakacje
- święta.
Wydaje nam się, że musimy dotrwać do tych konkretnych dni, a łaska odpoczynku i regeneracji na nas spłynie samoczynnie..
Przykro mi, ale to tak nie działa. To, że dzień nazywa się „sobota”, nie znaczy, że od północy do północy Twoje baterie nagle magicznie same się naładują. Czekanie na konkretny termin, żeby pozwolić sobie odpocząć jest w zasadzie samo-torturą.
To trochę tak, jakbyś miała wyjechać w trasę i miała prawie pusty bak. Zamiast zjechać 100 metrów i zatankować do pełna przed trasą, liczysz na to, że na końcu będzie stacja i że jakoś do tego końca dotrwasz. Nie uważasz, że to bez sensu?
Ciągłe czekanie przy niskim poziomie baterii, wyczerpuje nasze jeszcze mocniej. A jeśli jeszcze dołożysz do tego przekonanie pierwszego błędu, to przychodzi ten wyczekany „piątek wieczorem”, siadasz na kanapie, bardzo starasz się nic nie robić i… nic to nie daje.
Kluczem skutecznego odpoczynku jest reagowanie w odpowiednim momencie czyli odpoczywanie wtedy, kiedy jesteś zmęczona, a nie tydzień później. Potrzebujesz umieć zauważać ten moment, w którym w baku jest mało paliwa i mieć przestrzeń i narzędzia, żeby właśnie w tym momencie uruchomić proces odpoczynku.
Błąd 4: Mylisz relaks ze skutecznym odpoczynkiem
Często my zupełnie nie kumamy skali naszego zmęczenia i stosujemy działania, które są jak plasterek na oderwaną nogę. Kiedy jesteś skrajnie przeciążona, idziesz do SPA, kładziesz się w ciepłej wodzie lub innym błocie i masz wrażenie, że właśnie naładowałaś baterie.
Przykro mi, ale relaks to nie odpoczynek, a odpoczynek to nie regeneracja. Potrzebujemy zrozumieć różnicę, żeby nie stosować tych słów i działań jak synonimów:
- Odpoczynek to działania pozwalające poszczególnym obszarom życia przywrócić wysoki poziom energii. Weźmy za przykład ciało: jego potrzebą jest m.in. ruch. Jeśli pozwalamy ciału odpocząć w odpowiednich momentach, możemy realizować bez żadnych przeszkód swoją potrzebę ruchu . To znaczy, że odpoczywasz NIE po to, żeby móc się przemęczać, tylko po to, żeby każdy obszar mógł realizować zadania, do których został stworzony.
- Regeneracja to działania służące przywróceniu zdolności odpoczynku, do zastosowania, kiedy za mocno się przeciążymy. Wracając do ciała i ruchu: jeśli przesadzisz i się przeciążysz, może Cię sparaliżować, a sam odpoczynek (w tym przypadku leżenie) nic nie zmieni – dalej nie będziesz mogła się ruszać. Ciało musi się najpierw zregenerować, żeby w ogóle przywrócić zdolność ruchu.
- Relaks to działania służące szybkiemu poprawieniu wrażenia i odczucia zmęczenia. Relaks NIE prowadzi do naładowania baterii, a do chwilowej ulgi. Wyjście do SPA sprawi, że będzie Ci na chwilę przyjemniej, ale to wcale nie znaczy, że się zregenerujesz lub odpoczniesz. Relaks powinno się stosować tylko przy wysokim naładowaniu swoich baterii, przy drobnych wpadkach. To jak stosowanie plastra: przecięcie papierem zakleisz ale oderwanej nogi już nie.
Żeby proces odpoczynku miał sens i był skuteczny, potrzebujesz nauczyć się dobierać system do poziomu wyczerpania. Jeśli masz sprawny obieg i bateria spadła chwilowo do 70%, zaraz sama się doładuje – to świetny moment na relaks. Za to jeśli Twoja bateria ma 5%, nie masz pojęcia, kiedy uda Ci się naładować, bo jesteś tuż po urlopie, przed Tobą duże projekty w pracy, a rodzice potrzebują opieki – to absolutnie nie jest czas na relaks. Wymagasz głębokiej regeneracji.
Błąd 5: Działasz na oślep, testując różne formy odpoczynku
To błąd, który boli najbardziej. Robisz co w Twojej mocy, żeby odpocząć. Naprawdę się starasz, testujesz wszystkie możliwe metody, byle tylko poczuć się lepiej, ale nic nie działa.
I nie zadziała, dopóki nie poznasz i nie zrozumiesz swojej baterii oraz tego w jaki sposób ona funkcjonuje. Twoje działania nakierowane na odpoczynek muszą mieć sens, a nie polegać na robieniu czegoś „byle robić”.
Twoja bateria ma szereg różnych parametrów, które można podzielić na dwa typy: te na które masz wpływ i ta na których wpływu nie masz. To trochę jak z baterią w telefonie: producent zapewnia pewne parametry baterii, ale to w jaki sposób użytkujesz sprzęt ma ogromny wpływ na jej stan. To na co nie masz wpływu, to zależy od Twojej biologii i neurotypowości:
- Pojemność: jedni mają 5000 mAh, inni mają życiowe 20 000 mAh.
Jeśli masz dużą pojemność to z jednej strony wolniej będziesz się rozładowywać, więcej działań rozładowujących zniesiesz, ale z drugiej strony będziesz wymagała dłuższego odpoczynku, żeby w pełni się naładować. - Szybkość ładowania: ktoś potrzebuje godziny czynności regeneracyjnych, by załapać, że w ogóle się ładuje, a komuś innemu wystarczy 10 minut, była naładowana, przy tej samej pojemności.
Jeśli wiesz, że Twoja bateria wolno się ładuje, będziesz potrzebowała przeznaczyć więcej czasu na regenerację, żeby to w ogóle miało sens. - Szybkość rozładowywania: jedną osobę wykrzaczy pojedyncza sytuacja, pochłaniając od razu 3000 mAh, inna zniesie wyzwania całego dnia i ta sama sytuacja zużyje u niej zaledwie 500 mAh.
Jeśli szybko się rozładowujesz, będziesz potrzebować stałego dostępu do czegoś, co Cię naładuje, a także często przeorganizowania swojego życia, żeby nauczyć się stawiania granic i unikania sytuacji, które Cię przeciążają.
Drugi typ to jakości, które zależą wyłącznie od Twojej świadomej decyzji. Jeśli nie zdecydujesz o nich mądrze, rozwalisz sobie cały system:
- Na jakim poziomie utrzymujesz swój standard? Są osoby, które non stop funkcjonują na 5-10% i dziwią się, że są wyczerpane, a inni dbają, by standardem było u nich 70-80%.
- Kiedy szukasz ładowarki? Czy zaczynasz myśleć o regeneracji, gdy masz jeszcze 50% sił, czy dopiero w kompletnej panice u progu wyczerpania przy 3%?
- Do jakiego poziomu pozwalasz sobie się naładować? Czy podłączasz się na 3 minuty na „szybki relaksik” i dalej pędzisz zajmować się światem, czy ładujesz się do pełnych 100%?
To Ty decydujesz o tych parametrach i ponosisz konsekwencje tych decyzji. Działając na oślep, bez instrukcji obsługi swoich baterii, zawsze będziesz czuć się niedoładowana.
Aby przestać żyć w przewlekłym zmęczeniu, trzeba te błędy naprawić i nie będę udawać, że to jest łatwe, szybkie i wystarczy, że już wiesz o tych rzeczach. Trzeba w to włożyć swoje zaangażowanie i cierpliwość. W efekcie zaczynasz podejmować te działania, które rzeczywiście służą regeneracji, zamiast powielać schematy, które przeszkadzają i ją uniemożliwiają. A Ty czujesz ulgę, że to co robisz przynosi spodziewany rezultat i z łatwością utrzymujesz swoje baterie na wysokim poziomie naładowania.
Jeśli chcesz sprawdzić swój poziom zmęczenia, zapraszam Cię do wypełnienia krótkiego, bezpłatnego quizu. A Jeżeli czujesz, że czas przestać działać na oślep, chcesz poznać parametry swojej baterii i nauczyć się dobierać właściwe działania we właściwym momencie, zapraszam Cię do Kursu Skutecznej Regeneracji, w którym krok po kroku będziesz mogła stworzyć i wcielić w życie Twoją własną, autonomiczną instrukcję odpoczywania.
A jeśli czujesz się stale rozdrażniona i poirytowana tym, że nic nie działa, chociaż bardzo się starasz odpocząć, poczytaj również o tym, jak rozpoznać przebodźcowanie i jak sobie z nim poradzić.

